Tác giả: Zack Pokorny, Galaxy; Người dịch: Baishui, Golden Finance
Tóm tắt
Trong các dự đoán về tiền điện tử và Bitcoin năm 2025, chúng tôi lưu ý rằng các DAO (tổ chức tự trị phi tập trung) sẽ bắt đầu thử nghiệm Futarchy trong các quy trình quản trị của họ. Lập luận này dựa trên sự thành công và quy mô của thị trường bầu cử Polymarket, đã chứng minh rằng thị trường dự đoán chính xác hơn, phản hồi nhanh hơn và dân chủ hơn so với các điểm bỏ phiếu tập trung. Chỉ trong hai tháng kể từ khi dự báo của chúng tôi được công bố, chúng tôi đã chứng kiến một số tiến bộ trong Futarchy và sự quan tâm ngày càng tăng đối với thị trường dự đoán. Bài viết này khám phá những phát triển mới nhất và tình trạng hiện tại của thị trường quản trị Futarchy/DAO và dự đoán trên chuỗi.
Futarchy là gì?
Chế độ tương lai là một hệ thống quản trị, giống như nền dân chủ, cho phép bất kỳ ai cũng có thể bày tỏ quan điểm của mình; tuy nhiên, nó tách biệt quá trình đặt mục tiêu khỏi quá trình đánh giá phương tiện để đạt được mục tiêu. Trong các nền dân chủ truyền thống, cử tri thường bỏ phiếu phản ánh các giá trị và niềm tin của họ. Khi cử tri lựa chọn ứng cử viên hoặc bỏ phiếu cho các chính sách, họ thường bày tỏ những gì họ coi trọng (ví dụ: sự công bằng, tăng trưởng kinh tế hoặc công lý xã hội) và những gì họ tin rằng sẽ đạt được tốt nhất các giá trị đó (dựa trên đánh giá của họ về năng lực của ứng cử viên hoặc hiệu quả của các chính sách). Điều này trái ngược với Futarchy, nơi mọi người bỏ phiếu cho các mục tiêu dựa trên giá trị của họ và thị trường dự đoán (hay “đặt cược”) được sử dụng để đo lường phương tiện hiệu quả nhất để đạt được các mục tiêu đó. Điều này thực sự tách biệt phần đánh giá khỏi phần dự đoán (tức là kết quả). Ưu điểm chính của Futarchy là sử dụng sức mạnh dự đoán của thị trường tài chính và giá tài sản để hướng dẫn việc ra quyết định, trong đó người tham gia sẽ đặt cược bằng tiền thật vào dự đoán của mình. Cách tiếp cận dựa trên thị trường này kết hợp các động cơ để dự báo chính xác và phân tích chặt chẽ, điều mà hình thức bỏ phiếu miễn phí thường không làm được.
Tình hình hiện tại của thị trường dự đoán trên chuỗi
Lãi suất mở của Polymarket trong các thị trường đang chờ xử lý (giá trị của lãi suất mở trong các thị trường đang hoạt động trên ứng dụng) đã giảm đáng kể kể từ cuộc bầu cử Hoa Kỳ, từ 512 triệu đô la ở mức đỉnh điểm xuống còn 113,2 triệu đô la hiện nay. Mặc dù một lượng lớn tài sản đã được rút khỏi ứng dụng, nhưng mức sử dụng vẫn ổn định và cao hơn mức trước bầu cử.

Khối lượng token kết quả được người dùng giao dịch cũng cao hơn mức trước bầu cử, với khối lượng giao dịch hàng tháng là 835,1 triệu đô la tính đến cuối tháng 2. Mặc dù khối lượng hàng tháng giảm 68% so với mức cao nhất trong tháng bầu cử, nhưng vẫn cao hơn 23% so với mức trung bình của sáu tháng trước cuộc bầu cử (bao gồm tháng 10 năm 2024) và cao hơn 57% so với khối lượng hàng tháng vào tháng 9 năm 2024. Cũng cần lưu ý rằng hoạt động DeFi nói chung đã giảm kể từ mức cao nhất vào tháng 12 năm 2024/đầu tháng 1 năm 2025. Do đó, sự tăng trưởng chậm của lãi suất mở và khối lượng giao dịch trên Polymarket có thể là kết quả của các lực lượng thị trường ngày càng tăng.

Một lĩnh vực tăng trưởng đáng chú ý của Polymarket là số lượng "vấn đề khởi tạo" hàng tháng (hay còn gọi là thị trường) trên ứng dụng. Việc tăng số lượng thị trường, đồng thời mở rộng các chủ đề và sự kiện có thể cá cược, cũng có thể là một yếu tố làm giảm khối lượng và lãi suất mở, vì tình trạng bão hòa thị trường có thể làm suy yếu hiệu ứng mạng lưới của một số thị trường tập trung khi hoạt động giảm.

Trạng thái trên chuỗi của Futarchy
Mặc dù hoạt động của Polymarket rõ ràng đã giảm so với mức đỉnh điểm sau cuộc bầu cử, nhưng quán tính của thành công của công ty đang thể hiện trong toàn bộ quá trình quản trị DAO. Lĩnh vực được quan tâm nhất trong quản trị chuỗi Futarchy tập trung vào Solana, với phần lớn các cuộc thảo luận và triển khai khái niệm này được thực hiện bởi cộng đồng Solana và chuỗi Solana. Ngoài việc Optimism chạy thử nghiệm thị trường trên Tổng giá trị khóa trong các ứng dụng, khoản tài trợ chung từ Optimism và Uniswap Foundations đã dẫn đầu một số sáng kiến ban đầu khám phá Futarchy trong hệ sinh thái Ethereum.
MetaDAO
MetaDAO của Solana là triển khai Futarchy quy mô lớn đầu tiên trong không gian quản trị, cung cấp nền tảng cho các DAO ra mắt thị trường Futarchy và người dùng tham gia bỏ phiếu. Kể từ khi ra mắt vào tháng 11 năm 2023, nền tảng này đã tạo điều kiện cho 62 Futarchies trên chín DAO (bao gồm cả chính nó), 19 trong số đó đã hoàn thành sau cuộc bầu cử. Ba DAO lớn nhất có trụ sở tại Solana (Jito, Marinade và Sanctum) đã hoàn thành Futarchy đầu tiên của họ sau cuộc bầu cử, với Sanctum giải quyết bốn quyết định thông qua bỏ phiếu Futarchy. Đáng chú ý, Sanctum, cùng với Ore, đã áp dụng MetaDAO làm nền tảng chính cho các hoạt động quản trị của mình, hoàn toàn cam kết với Futarchy.

Sanctum đã thu hút được 1.648 cử tri duy nhất mặc dù chỉ có bốn phiếu bầu. Con số này cao hơn nhiều so với số phiếu bầu độc đáo mà Lido và Ethereum Name Service (ENS) nhận được cho bốn đề xuất của họ vào năm 2024. Tuy nhiên, suy đoán về đợt airdrop thứ hai của ứng dụng và các ưu đãi khác có thể làm sai lệch con số đó. Ở các DAO khác, số lượng người tham gia vẫn còn ít, một phần có thể là do họ đang thử nghiệm Futarchy trong khi vẫn duy trì quy trình bỏ phiếu quản trị truyền thống.

Theo hệ thống Futarchy, quá trình bỏ phiếu là một thị trường. Do đó, việc theo dõi các giao dịch hoán đổi và khối lượng hoán đổi cung cấp một biện pháp tham gia bổ sung. Kể từ khi ra mắt MetaDAO v2 vào tháng 5 năm 2024, Futarchies của nền tảng này đã tạo ra khối lượng giao dịch tích lũy là 2,26 triệu đô la. Trong số đó, 902.600 đô la (40%) đã được thực hiện sau ngày 1 tháng 11 năm 2024.

Khối lượng này được thực hiện thông qua 10.318 giao dịch trên tất cả các Futarchies. Kể từ khi MetaDao v2 ra mắt, điều này có nghĩa là mỗi hành động bỏ phiếu tốn khoảng 219 đô la, với 246 hành động bỏ phiếu cho mỗi Futarchy. Để tham khảo, Aave và Uniswap đạt trung bình hơn 450.000 đô la cho mỗi phiếu bầu vào năm 2024, với hơn 600 phiếu bầu cho mỗi đề xuất. Do đó, trong khi Futarchies có ít hành động bỏ phiếu hơn cho mỗi đề xuất, giá trị đô la thấp hơn của mỗi hành động bỏ phiếu cho thấy những công ty nhỏ hơn có nhiều ảnh hưởng hơn đến kết quả bỏ phiếu.

Futarchy vượt ra ngoài Solana
Các thử nghiệm của Futarchy cũng đã mở rộng sang Ethereum và Lớp 2 (L2) của nó. Optimism và Uniswap Foundations đã công bố sáng kiến chung nhằm thử nghiệm thị trường dự đoán trong khuôn khổ quản trị của họ và Uniswap đã công bố lần triển khai đầu tiên mô hình quản trị tương lai trên Unichain, tập trung vào việc cung cấp tài trợ cho các ứng dụng cho vay. Hạn chót nộp đơn xin vay để nhận trợ cấp là ngày 21 tháng 2. Không rõ Futarchy cụ thể này sẽ diễn ra khi nào.
Optimism cũng đã phát động cuộc thi Futarchy vào ngày 10 tháng 3, trao phần thưởng là token OP. Cuộc thi được hỗ trợ bởi các mã thông báo mô phỏng và cho phép người dùng bỏ phiếu về những thay đổi trong tổng giá trị bị khóa (TVL) của các ứng dụng trên Hyperchain (thuật ngữ chung cho các chuỗi được phát triển trên ngăn xếp công nghệ OP). Người dùng có thể bỏ phiếu thuận hoặc chống lại dựa trên suy nghĩ của họ về cách TVL của ứng dụng sẽ thay đổi. Người dùng đã bỏ phiếu đúng sẽ được thưởng mã thông báo OP vào ngày giải quyết là ngày 12 tháng 6 năm 2025.
Các trường hợp sử dụng mới và Futarchy mở rộng
MetaDAO gần đây đã vượt qua bệ phóng, mang đến cơ hội duy nhất để DAO ra mắt liền mạch hơn dưới dạng Futarchy và cố gắng giải quyết nghịch lý về vốn/niềm tin đang gây khó khăn cho các dự án và các nhà đầu tư ban đầu. Bệ phóng ban đầu sẽ được cấp phép để thử nghiệm, nhưng đề xuất này chỉ ra một kế hoạch dài hạn là ra mắt Futarchy DAO mà không cần xin phép.
Mô hình bệ phóng này có lợi cho các dự án vì chúng huy động được vốn và xây dựng cộng đồng trước khi tạo mã thông báo và có thể ra mắt dưới dạng Futarchy ngay từ ngày đầu tiên. Nó cung cấp giải pháp sẵn sàng để khởi chạy DAO và token, giúp Futarchies dễ dàng hình thành hơn. Một vấn đề đang diễn ra đối với các DAO hiện tại áp dụng Futarchy là di chuyển khỏi hệ thống quản trị cũ của họ, bao gồm 50/50 Futarchy/quản trị truyền thống. Việc chuyển sang mô hình Futarchic hoàn chỉnh có thể gây nhầm lẫn cho người dùng và tác động tiêu cực đến sự tương tác của Futarchy — việc ra mắt với tên gọi Futarchy ngay từ ngày đầu có thể giúp thúc đẩy sự tương tác.
Mô hình bệ phóng tốt hơn cho các nhà đầu tư vì một phần vốn họ đóng góp sẽ được chuyển đổi thành tính thanh khoản ban đầu của mã thông báo và số tiền này được khóa trong Futarchy và cần có sự đồng ý của cộng đồng để mở khóa. Trong trường hợp này, số vốn họ đóng góp sẽ tăng cường tính thanh khoản trên chuỗi cho khoản đầu tư của họ và nhóm sáng lập không thể tùy ý sử dụng số tiền đã huy động trước. Bất cứ lúc nào, cộng đồng cũng có thể cùng nhau đồng ý nhấn nút thoát và trả lại tiền cho các nhà đầu tư token trước đây.
Mtndao sẽ là Futarchy đầu tiên được ra mắt thông qua bệ phóng MetaDAO. Việc bán mã thông báo dự kiến diễn ra vào khoảng tuần ngày 31 tháng 3 năm 2025, ngày bắt đầu chính xác vẫn chưa được xác định. Việc bán token dự kiến sẽ kéo dài khoảng một tuần.
Kết luận
Ngày càng có nhiều sự quan tâm đến việc sử dụng Futarchy để cải thiện quản trị DAO. Thành công của Polymarket đã đặt ra câu hỏi về cách mô hình này có thể mang lại lợi ích cho các tổ chức phi tập trung. Vì nhiều người dùng tiền điện tử tin rằng hệ thống quản trị DAO hiện tại đã bị phá vỡ và cần phải thay đổi ngay lập tức, nên Futarchy đã nổi lên như một giải pháp thay thế đầy hứa hẹn. Trong khi việc triển khai ban đầu chủ yếu diễn ra trên Solana, thì việc triển khai trên Ethereum sẽ cho phép so sánh có giá trị với các mô hình quản trị DeFi DAO truyền thống. Ngoài ra, những phát triển mới như MetaDAO Launchpad có thể giúp mô hình Futarchy có khả năng mở rộng hơn và cung cấp cho các DAO mới tùy chọn áp dụng mô hình này ngay từ ngày đầu tiên.